Onderweg zonder weg

En toen… hield de weg op. Nee, het was niet helemaal onverwacht gezien het onkruid in de middenberm de laatste kilometer kniehoog kwam en we al een avontuurlijke rivieroversteek achter de rug hadden. De afgelopen maanden zijn we van alles tegengekomen: smalle wegen, steile hellingen, zanderige paden en enkeldiepe modder. Maar géén weg en alleen een gapend gat met zicht op een rivier: dat was nieuw.

In dit droge maanlandschap eindigde de weg abrupt… in de verte zie je het vervolg.

Wat te doen? Omdraaien en de 17 zanderige kilometers – inclusief eerder vermelde avontuurlijke rivieroversteek – nu bergop ploeteren om met een grote omweg op de volgende bestemming te geraken? Niet bepaald aanlokkelijk. En zagen we daar verderop de weg niet weer doorgaan? Na een paar boterhammen (op een lege maag kun je geen beslissingen nemen) waren we eruit. We zouden de tassen van de fiets halen en met de bagage in de hand stappend van steen naar steen via de rivierbedding naar de andere kant proberen te komen. Maar of dat een goed idee was…

 

Hoge pieken & diepe dalen

Het is natuurlijk ook geen doen, wegen aanleggen in een land met Andespieken van 7000 meter en eindeloos amazoneregenwoud. De matig florissante financiële situatie van Peru gemixt met een snuf corruptie helpen ook al niet. Maar het was ooit anders.

Het succes van de Inca’s was voor een belangrijk deel te danken aan chapaq ñan, hun indrukwekkende wegennetwerk. Sommige delen daarvan zijn nog steeds in gebruik, bijvoorbeeld de fameuze ‘inca trail’ die pelgrims al eeuwen naar Machu Picchu voert. Het is slechts een fractie van de 40.000 (!) kilometer weg die het Incarijk doorkruiste van noord naar zuid en van oost naar west. Cusco (letterlijke betekenis ‘navel’) was het Utrecht Centraal van het netwerk en de standplaats van de koning. Met een slim systeem van estafettelopers konden boodschappen van en producten voor de elite dagelijks 240 kilometer afleggen.

Een ongekende prestatie, want al het verkeer ging te voet, soms vergezeld van lama’s als lastdieren. Het gebrek aan paarden en wielen maakte het doorkruisen van drassige gebieden en het oversteken van 5000 meter hoge passen eenvoudiger maar de Inca’s stonden ook bekend om hun uitmuntende bouwkundige kwaliteiten. Er zijn bewijzen van 45 meter lange hangbruggen – gemaakt van vlas en hout – over ravijnen. De kwaliteit van deze bouwwerken overtrof het strikt noodzakelijke; de Inca’s imponeerden er hun onderdanen en overwonnen volkeren mee.

 

Bouwkunde

Tijden veranderen. Met de komst van de Spanjaarden werd ook in Peru het wiel geïntroduceerd. Hoe slim en snel de Incawegen ook waren, voor paarden en wagens waren ze compleet ongeschikt. Laat staan voor auto’s en vrachtverkeer. Langs de vlakke kust bleek het aanleggen van brede, vlakke wegen niet zo’n kunst. Ook nu gaat het transport aan de westkant van Peru behoorlijk rap. Maar ga je landinwaarts dan heb je tijd nodig vanwege de kronkelige, smalle en vaak onverharde wegen. Zelfs rond Machu Picchu – een toeristische attractie van wereldformaat – zijn de wegen tegenwoordig van matige kwaliteit. Huidig Peru heeft het imponeren van vreemdelingen duidelijk niet bovenaan de agenda staan.

Er zijn gelukkig een paar uitzonderingen in de geest van de Inca’s, de grote ingenieurs van weleer. Je vindt in Peru sinds 2013 de hoogste tunnel ter wereld op 4.735 meter. We stonden ervoor maar verkozen de oude bergpas die ons naar 4.890 meter bracht. Na slechts vier jaar zonder onderhoud is die route voor auto’s al geen optie meer vanwege versperrende rotsblokken en weggeslagen stukken.

Een ander hoogstandje is de geasfalteerde weg die sinds vijf jaar Peru met Brazilië verbindt. De plannen voor deze route bestaan al sinds de jaren ‘70. Vanwege onvoldoende middelen werd het plan steeds uitgesteld tot in 2000 Brazilië besloot ook het Peruaanse deel van de route te bekostigen. Vanwege het afgelegen terrein, de vele bruggen en het extreme klimaat is kwam de totale som op een schrikbarende 2,8 miljard dollar zodat deze weg voor nu het record ‘duurste weg ter wereld’ op zijn naam heeft staan.

 

De glooiende streep asfalt die midden door het Amazone regenwoud loopt van Peru naar Brazilië – of andersom 😉

The saga continues…

Ondertussen staan we daar nog steeds in die rivierbedding van een godvergeten canyon zonder weg. De twee kilometer enkele reis leggen we bepakt en bezakt zes keer af voor we – vier uur verder en na de duisternis is ingevallen – onze tent op kunnen zetten aan de andere kant van het gapende gat. Missie geslaagd.

De volgende ochtend blijkt al snel dat één landverschuiving geen landverschuiving is. De weg houdt wéér op, en nog eens en nog eens… Het is een gebed zonder einde. Bij elke versperring de twijfel: omkeren of doorgaan? De toeren die we uithalen worden steeds halsbrekender en omkeren dus recht evenredig minder aanlokkelijk. Licht wanhopig vervloek ik de avontuurlijke route die ik zelf heb uitgestippeld.

Jan Willem trotseert de rivier met zijn fiets op zijn schouders – we wisten toen niet dat we nog uren ‘klunen’ voor ons hadden…

Verlossing komt uiteindelijk tóch: heel heel in de verte zien we een geel stipje. Een bulldozer! Als er een bulldozer is dan kan er ook een auto komen. Als er een auto kan komen, is er een weg. Op dit punt een zegen, ook al is het er één van Peruaanse kwaliteit.

En zo was het. De 24 uur klauteren, twijfelen, schelden en sjouwen en met schrammen zaten erop. Met schrammen, blauwe plekken en een heldhaftig verhaal als souvenir hadden we ook deze weg-met-hindernissen overleefd.Om van a naar b te komen in Peru heb je, net als in de Incatijd, een flinke portie geduld nodig.

En een beetje spierkracht kan ook geen kwaad.

De gewraakte canyon; een plaatje, dat moet gezegd.