Chili’s Heilige Graal

Midden op de Ruta 7, door de vorm en felle kleur goed zichtbaar vanaf drie zijden prijkt de naam van Augosto Pinochet. Juist, de generaal die tussen 1973 en 1990 als dictator regeerde over Chili. Het is de wereldwijde gewoonte om dictators tegelijkertijd te huldigen en te verguizen. Pinochet is daarop blijkbaar geen uitzondering. Duizenden moorden en verdwijningen heeft hij op zijn naam staan maar zijn nagedachtenis wordt evengoed door velen gevierd.

Maar waarom om deze plek in Patagonië, een zeer dun bevolkt stukje land ingeklemd tussen de Andes en de Stille Oceaan?

Het levensgrote monument voor Pinochets meesterwerk: de Carretera Austral

Bouwdrift

De Sint Pieter van de renaissancepausen in Rome, Trumps muur aan de Mexicaanse grens… Leiders met dictatoriale trekken benadrukken hun status graag met megalomane bouwprojecten.

Pinochets Grote Plan was de afgesloten gemeenschappen in het zuiden van Chili via wegen, elektriciteit en satelliettelevisie de 20e eeuw in te dirigeren. Televisie werd daar namelijk tot in de jaren ’70 alleen bekeken via video’s van enkele weken oud en stroom werd met onbetrouwbare generatoren opgewekt (bron). Niet zo vreemd want veel gehuchten in het zuiden van het onhandige, langwerpige Chili waren alleen via ruige zee of over de weg via buurland Argentinië bereikbaar. Beide – aldus Pinochet – geen 100% betrouwbare partners.

De brug over Rio Yelcho is de langste van alle bruggen op de Ruta 7.

In 1976 begon de bouw van een 1200 kilometer lange weg die het ‘vasteland’ van Chili moest verbinden met de zuidelijke regio’s. Vanwege de dichte bossen, vulkanen, gletsjers, rivieren en fjorden én de weersomstandigheden (8 maanden per jaar vrieskou, 10 maanden per jaar flinke regenval) was dat niet eerder geprobeerd. Dat er maar 68.000 mensen in de hele regio woonden (het equivalent van Almelo), hielp niet mee. De kosten en baten leken absurd ver uit elkaar te liggen.

Maar het concept van één Chili was sterk en de 10.000 soldaten die op de klus werden gezet waren dat ook. Elk jaar deed de generaal in hoogsteigen persoon een inspectie om de voortgang van de weg met eigen ogen te aanschouwen en om de dorpjes langs de route te leren kennen.

Die druk mocht niet baten; het duurde uiteindelijk 25 jaar om de 1200 kilometer weg aan te leggen. Pinochet was al afgelost toen het laatste deel van de weg naar eindpunt Villa O’Higgins werd afgemaakt. Omdat het niet mogelijk was overal over land te gaan, werden naast talloze bruggen op enkele plaatsen havens voor regelmatig varende veerdiensten gereed gemaakt. De weg kreeg officieel de naam Carretera Austral (wat zoveel betekent als ‘zuidelijke weg’) of Route 7 maar voor veel dankbare Chilenen in de afgelegen streek blijft het de ‘Carretera General Augosto Pinochet’. Op de plaquette onder het Pinochetmonument – dat overigens ook pas ná 1990 is neergezet – danken de bewoners van het dorp La Junta de generaal voor het bereikbaar maken van hun gemeenschap.

Eén van de vele gletsjers die je vindt langs de Ruta 7.

Bijvangst op de weg

Naast recente televisieuitzendingen en tropische avocado’s heeft Pinochet iets naar Zuid-Chili gebracht waar hij toentertijd wellicht niet op had gerekend: toeristen. De Carretera Austral wordt door Patagoniëpelgrims vereerd. Of je nu liftend, camperend of fietsend gaat: de route is een lust voor het oog en als je van bossen en wandelen houdt en tegen een beetje regen kunt, zit je gebeiteld. Bovendien kun je niet verdwalen, tenzij je noord en zuid niet uit elkaar kunt houden. Er is altijd vers water en kamperen kan overal. Het aanbod in eten is beperkt en met je creditcard kom je niet ver maar behalve dat is Route 7 een organisatorisch eitje. Hierdoor wordt de weg naar het zuiden in de zomer meer bemand met toeristen dan met lokaal verkeer.

Op de Carretera Austral kwamen we elke dag andere fietsers tegen zoals deze Chileense dames.

Ondertussen staat de ontwikkeling van dit ontoegankelijke stuk Patagonië niet stil. We passeerden kleine houten huisjes buiten de dorpen die drie jaar geleden van overheidswege voorzien zijn van energie uit zonnecellen. Op dit moment krijgen de huishoudens een sanitairgebouwtje met warme douche en milieuvriendelijk toilet. En stukje bij beetje wordt de Carretera Austral geasfalteerd.

Middle of nowhere

Maar hoe afgelegen en avontuurlijk is leven in en reizen door Patagonië dan nog?, vraag je je af.

Kort nadat wij de route 7 van Noord tot Zuid hebben volbracht, kwam er een kink in de kabel. Extreme regenval veroorzaakte samen met het smeltwater van een gletsjer een modderstroom in het dorpje Santa Lucía. Het gebeurde in de nacht zodat de 500 inwoners in hun slaap werden verrast. De modderstroom maakte 24 dodelijke slachtoffers. De ramp vond plaats op 17 december maar nu, een maand later, is de weg nog steeds onbegaanbaar. Alle verkeer is gestremd. De omleiding gaat via een veerdienst over zee en duurt 7 uur.

Het bewijst dat de natuur het hier nog altijd voor het zeggen heeft en dat de mens – hoe dictatoriaal ook – slechts een bijrolletje speelt in het toneelstuk dat Patagonië heet.

Een typisch Patagonisch vergezicht met visserboten, de zee en in de verte besneeuwde toppen.